czwartek, 28 kwietnia 2016

Co Polacy wiedzą o ekonomii?


Jaki jest poziom wiedzy ekonomicznej Polaków?
Co Polacy wiedzą o ekonomii?
Na antenie Telewizji Polskiej od 2013 emitowany jest serial „Spokojnie to tylko ekonomia”. W rolach głównych możemy zobaczyć Jolantę Fraszyńską i Tomasza Karolaka, którzy w przystępny sposób wyjaśniają Polakom tajniki wiedzy ekonomicznej. 

Poruszane w serialu zagadnienia dotyczą m. in takich tematów jak: oszczędzanie, kredyty, czy podpisywanie umów konsumenckich. Ostatni odcinek każdego sezonu kończy się „Wielkim Testem Wiedzy Ekonomicznej” organizowanym przez TVP 1, przy udziale znanych osobistości.  Projekt jest realizowany we współpracy z Narodowym Bankiem Polskim. To zaledwie część działań opracowanych w ramach programu edukacji ekonomicznej. Nadrzędnym celem tego przedsięwzięcia jest propagowanie wiedzy o ekonomii i ukazywanie jej praktycznego zastosowania w codziennym życiu. Takie działania nie są powszechne wyłącznie w naszym kraju. W Stanach Zjednoczonych chociażby został wprowadzony narodowy program edukacji ekonomicznej realizowany w miejscach pracy. 
O jego skuteczności świadczą wyniki badań. Wśród grupy osób, które ukończyły zajęcia zaobserwowano pozytywny wpływ nabytej wiedzy na ilość posiadanych oszczędności oraz postawę wobec oszczędzania. Inne badanie z kolei pokazało, że osoby uczestniczące w kursie ekonomicznym efektywniej zaczęły zarządzać własnym budżetem domowy. 

Jaki poziom wiedzy ekonomicznej obserwujemy wśród Polaków?

Zespół pod kierunkiem prof. Dominiki Maison we współpracy z Fundacją Leona Kronenberga przeprowadził badanie, które miało na celu sprawdzenie poziomu wiedzy ekonomicznej wśród rodaków, mierzonej na trzech poziomach: subiektywna ocena wiedzy, relatywna ocena wiedzy (w odniesieniu do innych osób) oraz obiektywny wymiar, określany za pomocą testu wiedzy (20 pytań dotyczących zagadnień finansowych). Jak się okazało, poziom wiedzy ekonomicznej u Polaków (oceniany na trzech wymiarach) jest niski. Jedynie 5 % rodaków (subiektywny wymiar oceny), uważa, że ich wiedza w zakresie finansów jest wysoka lub bardzo wysoka, zaś jedna trzecia określa ją, jako średnią. Większość z nas (61% osób) sądzi, że posiada wiedzę ekonomiczną na podobnym poziomie w porównaniu do innych osób (relatywny wskaźnik oceny). Jedynie 10% określiło ją, jako lepszą, a 28 % jako gorszą. Aby zmierzyć realny poziom wiedzy w zakresie ekonomii (obiektywny wymiar) badacze stworzyli test, który składał się z 20 zagadnień dotyczących m. in finansów postrzeganych w skali makro. Zakres trudności pytań był zróżnicowany. Pozycje testowe zostały stworzone z udziałem ekspertów- pracowników banku Citi Handlowy i Fundacji Kronenberga. Badanie objęło 1502 osoby. Aż 9,3 % Polaków nie odpowiedziało poprawnie na żadne pytanie. Mniej niż 2 % osób otrzymało wynik 16 punktów. Niestety żaden uczestnik nie rozwiązał poprawnie wszystkich pytań. Badacze dostrzegli następujące zależności: wyższym obiektywnym poziomem wiedzy ekonomicznej cechują się mężczyźni, osoby do 55 rokiem życia, odnotowujące wyższe dochody oraz mieszkające w dużych miastach. Analiza poszczególnych pytań pokazuje, że 46 % badanych uważa, iż używanie karty kredytowej niesie duże ryzyko ponoszenia wysokich opłat. Błędne przekonanie dotyczy również wykorzystywania kart debetowych. Ponad 60 % osób oceniło, że służą one wyłącznie do wybierania pieniędzy z banku.

Wiedza ekonomiczna Polaków.

Badania pokazują, że poziom wiedzy finansowej wśród Polaków jest nadal niewystarczający, a propagowane przez NBP zajęcia edukacyjne mogą być doskonałym rozwiązaniem tego problemu. Obecnie jest realizowanych wiele działań, które skierowane są do osób dorosłych oraz młodzieży. Do najbardziej interesujących projektów należą: „Bank w naszej codzienności”, „Na dobry początek- rozwój przedsiębiorczości wśród młodzieży gimnazjalnej”, „Z ekonomią na Ty”, „Otwarci na sukces”, „Junior banking”. Ich celem jest poszerzanie świadomości dotyczącej podejmowania decyzji finansowych, edukacji w zakresie zarządzania własnym budżetem oraz kształtowania postaw przedsiębiorczych wśród młodzieży.

Więcej informacji znajdziemy na portalu edukacyjnym prowadzonym przez Narodowy Bank Polski https://www.nbportal.pl/.  

Jeśli chcesz zapoznać się z pytaniami w ramach tegorocznej edycji "Wielkiego Testu Wiedzy Ekonomicznej" koniecznie wejdź na poniższą stronę internetową: 
http://wtwe.tvp.pl/24160336/wielki-test-wiedzy-ekonomicznej-pytania-z-piatej-edycji


Bibliografia:

Maison, D. (2013). Przez wiedzę do pieniędzy. O wiedzy ekonomicznej Polaków i jej znaczeniu dla codziennego życia, w : Maison, D., Polak w świecie finansów, Warszawa: PWN.
 

10 komentarzy:

  1. Witaj Justyna :) być może to będzie mój drugi komentarz :) bo poprzedni zaginął podczas logowania z konta Babownia :) napiszę wiec jeszcze raz, że rzeczywiście edukacja już w szkołach jest moim zdaniem kluczem do rozumienia i stosowania ekonomii w życiu codziennym. Ja niestety jestem z pokolenia, które uczyło sie praktycznie. Pozdrawiam :) Basia

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cześć Basia, dzięki za komentarz. Masz racje. Jak większość z nas, bo dopiero teraz mówi się o inteligencji finansowej, powstają liczne blogi, szkolenia z zakresu finansów i programy, które promuje m. in NBP. Pozdrawiam.

      Usuń
  2. Czyli widzę, że jest co robić. Najważniejsze dla mnie wydaje się też, aby przełożyć te nudne - jak myślę dla większości - pojęcia, na jakieś konkrety związane z życiem domowym i codziennością. Chociażby termin budżetu domowego albo tego żeby wydatki planować i jakkolwiek kontrolować. Bo w moim osobistym przypadku to najbardziej przełożyło się na poprawę finansów i chęć poszerzania wiedzy.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Cześć Ania, niestety dla większości Polaków te ekonomiczne zagadnienia wydają się być nudne. Natomiast w chwili obecnej powstają liczne blogi z zakresu zarządzania własnymi finansami (sama też mam kilka ulubionych, które regularnie czytam), jest ten serial TVP 1, który ma zachęcić do poszerzania wiedzy no i w szkołach są realizowane zajęcia. Myślę, że możliwości w chwili obecnej jest na prawdę dużo i sposób przekazywania wiedzy jest ciekawy. Sama jestem po lekturze książki- "Polak w świecie finansów", jest na prawdę napisana ciekawym językiem, uświadamia człowiekowi pewne kwestie i pozwala zrozumieć. Dlatego piszę na ten temat na blogu.
      Pozdrawiam i zapraszam.

      Usuń
  3. No niestety jak większość rzeczy m.in w szkołach jest albo źle przekazana albo zaniedbana.. Dobrze, że są tacy blogerzy dzięki którym można sobie tę wiedzę poszerzyć :)

    OdpowiedzUsuń
  4. No niestety jak większość rzeczy m.in w szkołach jest albo źle przekazana albo zaniedbana.. Dobrze, że są tacy blogerzy dzięki którym można sobie tę wiedzę poszerzyć :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Zaskoczyłaś mnie informacją, że w Stanach przeprowadzono program edukacyjny w ... miejscach pracy. To bardzo dobry pomysł. U nas niestety dobrze nie jest. Dużo czasu upłynie, jak uda się to zmienić. Szkoda, że ciągle Polacy uczą się na własnych błędach... Mam nadzieje, że się uczą :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Też byłam bardzo pozytywnie zaskoczona taką inicjatywą.. Bardzo dobrze, że w sieci jest coraz więcej rzetelnych źródeł dotyczących finansów i to rekompensuje nam Polakom brak możliwości uczestnictwa w takich zajęciach edukacyjnych.

      Usuń
  6. Żałuję, że wiedzy ekonomicznej jest tak mało w szkołach, brak rzetelnych podstaw rzutuje później na dorosłe wybory.A o ile łatwiej było by z rzetelną, praktyczną wiedzą ekonomiczną oszczędzać, inwestować i zarabiać:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zajęcia edukacyjne oraz właściwa postawa wobec finansów powinna być kształtowana od najmłodszych lat. Za pomocą bajek wdrukowywane są określone wartości dzieciom. A jeśli chodzi o te zajęcia edukacyjne dla dzieci w szkołach- to zaczyna się to zmieniać. Ostatnio czytałam o projekcie realizowanym w szkołach specjalnych, przy współpracy z NBP:-).

      Usuń