niedziela, 26 marca 2017

Jak pary zarządzają domowy budżetem?

Jakie są dominujące strategie zarządzania wśród polskich par?
Jak pary zarządzają domowym budżetem?
Agnieszka Kopystyńska i Agata Gąsiorowska ze Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej prowadziły badania dotyczące stylów zarządzania domowym budżetem. Ich celem było określenie dominującej strategii zarządzania domowymi finansami wśród Polaków, pozostających w formalnych i nieformalnych związkach.

Badanie było podzielone na trzy części, a udział w nim wzięło 220 osób. W pierwszej kolejności badacze sprawdzali, czy uczestnicy spełniają założone kryteria. Następnie respondenci wypełniali kwestionariusz składający się z 71 pozycji (skumulowanych w 5 zestawów). 18 pytań dotyczyło sposobów zarządzania własnym budżetem. Pytania odnosiły się m. in. do: sytuacji finansowej osób (źródło utrzymania), posiadania wspólnego konta bankowego oraz dostępu do konta partnera/partnerki, tworzenia wspólnej puli pieniędzy, czy też sposób dysponowania nadwyżkami pieniędzy. Pytania miały formę zamkniętą. W ostatniej części respondenci wypełniali skalę postaw wobec pieniędzy (25 zestawów pytań).

Analiza wyników pozwoliła wyodrębnić cztery grupy:
  • niezależne zarządzanie (27,7% osób badanych)
  • częściowo niezależne zarządzanie (20% osób)
  • pełne łączenie (37,7%)
  • częściowe łączenie (14,5% osób)
Co charakteryzuje poszczególne typy zarządzania domowym budżetem?

Niezależne zarządzanie jest charakterystyczne dla związków nieformalnych. Osoby w nich pozostające nie łączą swoich pieniędzy we wspólny budżet. Funkcjonują pod względem finansowy, jak dwie odrębne i niezależne jednostki. Nie posiadają również wspólnego konta, zaś koszty związane z codziennymi wydatkami ponoszą indywidualnie (nie rozliczając się wzajemnie).

Częściowo niezależne zarządzanie, to strategia zbliżona do pierwszego stylu. Podobnie jak w poprzednim przypadku partnerzy nie łączą swoich pieniędzy w jedną pulę. Większość z nich posiada własne konto osobiste, a dostęp do niego udostępnia współpartnerowi. Ponad połowa badanych nie posiada wspólnego konta bankowego oraz nie planuje budżetu, który przeznaczy na koszty związane z utrzymaniem. Dopiero to, co zostaje po opłaceniu rachunków jest przeznaczane na wspólne oszczędności. Takie rozwiązanie preferują głównie osoby pozostające w związkach formalnych.

Częściowe łączenie, to styl cechujący najmniejszą liczbę badanych (14,5%). Charakteryzuje w dużej mierze osoby pozostające w związkach małżeńskich (ponad połowa osób). Partnerzy tworzą wspólny budżet, który przeznaczają na utrzymanie własnego gospodarstwa domowego (opłaty stałe, jedzenie, niezbędne zakupy), zaś nadwyżki pieniędzy wydają na indywidualne potrzeby lub odkładają na własne konto oszczędnościowe. Prawie wszystkie osoby z tej grupy są zatrudnione, zaś wynagrodzenie otrzymują na konto indywidualne, do którego tylko oni mają dostęp. Większość osób z tej grupy nie decyduje się na otworzenie wspólnego konta bankowego.

Pełne łączenie, strategia zarządzania domowymi finansami, która wyróżnia osoby będące w związkach sformalizowanych. Należy również podkreślić, iż styl ten cechuje największą grupę badanych (37,7%). Cechą charakterystyczną jest całościowe łączenie swoich finansów w jedną pulę, do której dostęp mają oboje partnerzy. Najwięcej par z tej grupy posiada również wspólne konto, zaś pieniądze na nim ulokowane traktuje jako wspólne. Większość badanych zadeklarowała, że ich partner ma wgląd w ich konto osobiste. Mniej niż połowa nie posiada oszczędności, zaś pozostali oszczędzają pieniądze odkładając nadwyżki na wspólne konto.


Najpowszechniejszym stylem zarządzania domowym budżetem okazała się strategia pełnego łączenia, zaś najmniej popularną- częściowe łączenie. Badacze dostrzegli również zależność pomiędzy stosowaniem określonej strategii, a opisami związku (sformalizowany/niesformalizowany, staż związku, długość mieszkania razem). Pary tworzące relację małżeńską najczęściej wybierały strategię pełnego łączenia własnych finansów, zaś osoby będące w związkach nieformalnych, niezależne zarządzanie. Co ciekawe pary te, mieszkały ze sobą zdecydowanie krócej, w porównaniu do związków preferujących pełne łączenie budżetu. Zdaniem badaczy: „być może jest więc tak, że wraz z rosnącym stażem związku zmienia się jego status formalny, a to z kolei może wpływać na stosowany rodzaj zarządzania domowym budżetem”. Zatem interesującym aspektem badawczym może być również sprawdzenie, jak zmieniają się style zarządzania domowym budżetem na przestrzeni czasu (w zależności od etapu związku). Dlatego zagadnienie to wymaga dalszych badań (przeprowadzonych na większej próbie).

Więcej znajdziesz w:

Gąsiorowska, A., Kopystyńska, A. (2015). Style zarządzania domowym budżetem Polaków pozostających w stałych związkach. Psychologia ekonomiczna, 8 (2), 5- 24

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz